Instituti i Kërkimeve Urbane ka kënaqësinë të shpallë të hapur konkursin për shkrimtarët e rinj. Konkursi me temë “Zbulo Kukësin”, organizohet si pjesë e projektit ECOROUTES dhe synon të inkurajojë dhe frymëzojë shkrimtarët e rinj që të eksplorojnë bukuritë e Kukësit dhe të ndajnë këndvështrimet e tyre unike me të tjerët. Nëse jeni të apasionuar pas historisë, kulturës, traditave apo monumenteve kulturore e natyrore ky konkurs është një mundësi për të treguar aftësitë tuaja të të shkruarit dhe për të promovuar diversitetin e Kukësit.

Konkursi fton shkrimtarët e rinj nga mosha 18 deri në 33 vjeç, që kanë një lidhje të fortë me Kukësin, të marrin pjesë në krijimin e tregimeve të shkurtra që nxjerrin në pah veçoritë lokale si territori, trashëgimia kulturore dhe traditat. Tregimet më të mira do të përfshihen në një libër unik që do të përmbajë 20 tregime të shkurtra, të shkruara nga shkrimtarë të rinj nga Shqipëria dhe Kosova. Libri do të botohet dhe shpërndahet në të gjithë zonën e programit.

Thirrja e hapur “Zbulo Kukësin” do të zgjasë deri më 31 maj 2023.*

Ju lutemi gjeni dokumentet relevante të bashkëlidhura më poshtë:

• Termat e Referencës
• Formulari i Aplikimit

*Afati i aplikimit është shtyrë deri më 15 korrik 2023.

Gjatë konferencës, pjesëmarrësit u prezantuan me një sërë praktikash të mira që janë identifikuar në zonat e Prezës, Marikajt dhe Ndroqit. Këto praktika u dizejnuan për të siguruar që vaji i ullirit i prodhuar në rajon të jetë i cilësisë së lartë dhe i prodhuar në mënyrë të qëndrueshme. Përmes këtyre prezantimeve, më shumë se 50 pjesëmarrës kishin mundësinë të mësonin për praktikat më të mira kombëtare dhe rajonale të prodhimit të vajit të ullirit.

Konferenca ofroi një mundësi për prodhuesit e vajit të ullirit, ekspertët dhe të apasionuarit që të bëhen bashkë për të ndarë përvojat dhe njohuritë e tyre. Diskutimet dhe prezantimet u fokusuan te rëndësia e ruajtjes së ullishteve të lashta në rajon, të cilat janë kultivuar për shekuj dhe janë trashëgimi kulturore dhe historike e rëndësishme.

Në përgjithësi, konferenca ishte një mundësi e vlefshme për pjesëmarrësit që të mësonin për praktikat më të mira të prodhimit të vajit të ullirit në zonë, të ndanin përvojat dhe njohuritë e tyre dhe të kontribuonin në zhvillimin e qëndrueshëm të rajonit.

Përmes këtij kursi, të rinjtë do të mësojnë si të përdorin anglishten në kontekstin e sektorit të turizmit dhe mikpritjes, duke përmirësuar të kuptuarin dhe aftësitë komunikuese me turistët e huaj. Kursi synon të ndihmojë të rinjtë të zgjerojnë mundësitë e tyre për punësim në këtë sektor dhe të kontribuojë në rritjen e sektorit të turizmit në vend.  

Për më shumë informacion, lexoni udhëzuesin më poshtë.

Udhëzues për aplikimin në kursin e anglishtes

Shtegu Progonat – Ujëvara e Peshturës është një udhëtim prej 6 kilometrash që çon vizitorët nëpër peizazhe natyrore të mahnitshme, duke përfshirë lumenj dhe ujëvara, si ajo e Peshturës, ku vizitorët mund të notojnë në ujërat e kristalta ose thjesht të shijojnë pamjen e mahnitshme. Në këtë shteg, vizitorët mund të mësojnë për jetën tradicionale në këtë zonë dhe të vizitojnë një baxho djathi artizanal.

Një tjetër shteg i krijuar nga projekti është ai i Akueduktit të Ali Pashës, një ecje prej 4 kilometrash që ndjek rrugën e një akuedukti të lashtë të ndërtuar nga Ali Pashë Tepelena. Në këtë itinerar, vizitorët mund të admirojnë pamjet e mahnitshme të lumit Vjosa dhe maleve përreth, si dhe të eksplorojnë mbetjet e fortifikimeve dhe vendbanimeve të lashta. Pika më e rëndësishme arkitekturore e këtij shtegu është Ura e Akueduktit, një arritje inxhinierike për kohën e ndërtimit, që ende përdoret sot.

Shtegu i Kishës së Shën Mëhillit – Kalaja e Leklit është një ecje rreth 1 kilometër që çon vizitorët nëpër peizazhe të mahnitshme, duke kaluar nga shtëpitë tradicionale të gurit, ullishtet dhe vreshtat e zonës. Itinerari kalon në rrënojat impresionuese të Kalasë së Leklit, një kala e lashtë që ka luajtur një rol të rëndësishëm në historinë e kësaj zone. Vizitorët gjithashtu mund të eksplorojnë Kishën e Shën Mëhillit, e cila daton nga shekulli i 14-të dhe ka afreske të mahnitshme, si dhe rrënojat e Kishës së Shën Thanasit.

Së fundi, shtegu i Ujëvarës së Nivicës është një itinerar 1,5 kilometra i gjatë, i cili çon vizitorët nëpër një pyll të bukur, duke kaluar pranë lumenjve dhe shtëpive të vjetra të gurit. Shtegu çon në Ujëvarën e Guvës, e cila bie mbi shkëmbinj duke krijuar një pishinë të kristaltë. Vizitorët mund të notojnë në ujërat e freskëta dhe të eksplorojnë zonën përreth. Ky shteg u ofron vizitorëve mundësi të përjetojnë nga afër bukurinë natyrore të rajonit dhe të mësojnë mbi jetën tradicionale të zonës.

Incineratorët janë tashmë një fakt, ato përfaqësojnë pasuri publike dhe një infrastrukturë të rëndësishme të financuar nga taksapaguesit shqiptarë. Për sa drejtësia bën detyrën e vetë, ne na takon që këtë infrastrukturë t’a përdorim në mënyrën e duhur dhe eficiente, në funksion të menaxhimit të integruar të mbetjeve. Për këtë qëllim, planet në të gjitha nivelet institucionale, qëndrore dhe vendore, duke përfshirë dhe sektorin privat, duhet të qasen me Direktivën Kuadër të BE-së për menaxhimin e mbetjeve dhe të bëjnë pjesë të tyre parimet e ekonomisë qarkulluese. Ne duhet të vendosim sa më parë në funksion një sistem për menaxhimin e integruar të mbetjeve në të gjithë vendin, duke mundësuar parandalimin dhe kthimin e mbetjeve në lëndë të parë, në një mall që ka vlerë ekonomike, nëpërmjet procesit të riciklimit, dhe në fund të mundësojmë përdorimin me eficient të kapacitetit të instaluar të incineratorëve që aktualisht janë ndërtuar.

Komisioni Evropian ka publikuar Paketën e re të Zgjerimit për Ballkanin Perëndimor dhe Turqinë, e cila përfshin raportet e progresit mbi anëtarësimin e të gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor.

Të gjitha vendet paraqesin progres të pakët ose dhe deri në mungesë progresi në lidhje me përafrimin dhe zbatimin e politikave mjedisore të BE-së. Politikat ekzistuese dhe nivelet e investimeve nuk kanë qenë efikase në trajtimin e problemeve të akumuluara në mjedis, probleme të cilat ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e jetës së qytetarëve.

Tranzicioni i energjisë, dekarbonizimi dhe largimi nga qymyri ka qenë shumë i ngadaltë dhe mungon angazhimi dhe dedikimi shumë i kërkuar në nivel ndërsektorial. Ndotja e ajrit ka ngritur shqetësime serioze te qytetarët, por qeveritë nuk po e marrin seriozisht këtë shqetësim dhe përgjithësisht janë jo efektivë në zbatimin e masave për uljen e ndotjes së ajrit. Përfitimet e ofruara nga ekosistemet natyrore nuk njihen dhe as nuk integrohen në politikat e zhvillimit. Në vend të kësaj, shumë habitate të vlefshme natyrore, duke përfshirë dhe lumenjtë, janë shumë të kërcënuar dhe ndikimi i investimeve të ndryshme strategjike në to kërkon një shqyrtim të kujdesshëm.

Për të nxitur përmirësimet mjedisore në rajon, në vitin 2020, vendet e Ballkanit Perëndimor nënshkruan Deklaratën e Sofjes dhe nisën zbatimin e Agjendës së Gjelbër për Ballkanin Perëndimor.

Dy vjet më vonë, viti 2022, ende nuk ka efekte të prekshme pozitive të Axhendës së Gjelbër. “Ne mund të pajtohemi pjesërisht se nevojitet më shumë kohë për të vënë në lëvizje një mekanizëm të tillë, por jemi të dekurajuar edhe nga mungesa e zotërimit, e transparencës dhe e pjesëmarrjes së aktorëve përkatës nga sektorë të ndryshëm, përfshirë sektorin civil. Zbatimi efektiv i Axhendës së Gjelbër dhe Zgjidhja efektive e sfidave komplekse mjedisore kërkon shumë më tepër bashkëpunim në nivel kombëtar nëpër sektorë të ndryshëm si dhe ndërmjet qeverive në nivel rajonal”, thotë Goran Sekuliq nga WWF Adria.

Vitin e kaluar, Rrjeti Rajonal Mjedisor 27^[1], u krijua nga gjashtë platforma kombëtare të shoqërisë civile nga Ballkani Perëndimor, duke u fokusuar në pranimin në BE në sektorin e mjedisit dhe ndryshimeve klimatike.
Ekspertët e Rrjedit Rajonal Mjedisor i bëjnë thirrje qeverive të Ballkanit Perëndimor që të forcojnë bashkëpunimin në fushën e mjedisit, pasi shumë nga problemet mjedisore me të cilat po përballemi janë probleme rajonale. Ftojmë gjithashtu qeveritë të rrisin transparencën në zhvillimin dhe zbatimin e politikave dhe të mundësojnë pjesëmarrjen efektive të sektorit të shoqërisë civile. Si rrjet, ne jemi të gatshëm të bashkëpunojmë në mënyrë aktive dhe të kontribuojmë në procesin e anëtarësimit në BE si në nivel kombëtar dhe rajonal dhe për të ndihmuar në zhvillimin e mekanizmave për të lejuar përfshirjen efektive të organizatave të shoqërisë civile në planifikimin dhe zbatimin e Axhendës së Gjelbër.

Shënim:
^[1] Rrjeti Rajonal Mjedisor 27 bashkon gjashtë platforma të shoqërisë civile nga vendet e Ballkanit Perëndimor: Green 27 nga Shqipëria; Partneriteti 27 nga Bosnja dhe Hercegovina; Platforma 27 nga Maqedonia e Veriut dhe Koalicionet 27 nga Kosova, Serbia dhe Mali i Zi.